De Conficiendo divino Elixire siue Lapide Philosophico
Het traktaat vormt de bijlage bij het artikel 'Alchemist Cornelius de Lannoy en het maken van goud'.
EERSTE OLIE
Neem:
Zout 30 pond
Wijnsteenzuur [precursor potas K2CO3?] 30 pond
As/zout van eiken-of beukenhout of wijnranken [onzuivere K2CO3] 5 pond
Levend (?) kalkzout 5 pond
Zwavel 10 pond
Het mengsel wordt gemalen en gezeefd en daarna verdeeld over meerdere glazen en met geconcentreerde azijn overgoten en zo nu en dan geroerd. Vervolgens gekookt gedurende 30 minuten en gefiltreerd om daarna de vloeistof te laten uitzakken om deze daarna te decanteren. Alle heldere vloeistof wordt apart gedestilleerd middels een alembiek en alle over-gedestilleerde vloeistof wordt in één vat verzameld. Het residu wordt het filosofische zout genoemd. Dit zout is vettig, makkelijk smeltbaar en heeft de kleur van kastanjes. De volgende stap is het oplossen in gedistilleerde azijn. Het zout heeft nu het uiterlijk van olijfolie aangenomen. Nu driemaal het dubbele van zijn gewicht aan goede gedistilleerde azijn toevoegen en opnieuw distilleren met de alembiek. Op het residu wordt het dubbele gewicht aan levenswater, dat is de vijfde essentie of alcohol gegoten en opnieuw wordt zolang gedestilleerd tot een vaste stof overblijft. Alle vocht is nu door deze laatste destillatie verdampt. Nu het vuur eerst één stap opstoken, daarna een tweede stap, totdat de olieachtige stof zo hard wordt als steen. Dan nogmaals het vuur verhogen tot het residu volledig verhardt tot steen. Deze steen wordt zeer fijn gemalen tot een soort poeder, zodat het vanzelf in olie oplost. Deze olie is tienmaal zoeter dan alle suiker! De olie moet zeer zorgvuldig in glazen schaaltjes verzameld worden om alles opnieuw door het vuur steenhard te laten worden. Doe die steen in een goede cucurbit en stook eerst langzaam het vuur op en koppel de cucurbit aan een groot opvangvat.
Laat gedurende 12 uur een matig vuur branden en verhoog de temperatuur dan geleidelijk in stappen totdat de cucurbit begint te gloeien. Koppel het ontvangende vat los en verwijder de eventueel aanwezige vloeistof. Verbindt het ontvangende vat opnieuw met de uitloop van de cucurbit en dicht de verbinding zorgvuldig af met de beste klei. Wees voorzichtig want de geesten (= dampen) die ontstaan zijn hevig en moeilijk te beheersen tenzij de temperatuur voorzichtig wordt verhoogd! Daarom is het belangrijk om bij de eerste uitbarstingen zeer oplettend te zijn totdat de dampen gecondenseerd zijn en oplossen in olie. Uiteindelijk echter lossen de dampen niet langzaam, maar steeds sneller op in olie dan bij de eerste fracties. Dit is zeer aangenaam om te zien. Het vuur wordt geleidelijk onafgebroken verhoogd gedurende drie dagen, naar temperaturen, waarbij aan koper en ijzer wordt gerefereerd door de schrijver.
Uiteindelijk ontstaat er een heilige en werkelijk goddelijke olie, die uitblinkt in een roodachtige kleur en de zoetheid van suikers, zodat als er een druppel van deze olie in een vierde water wordt gegoten, het water de meest zachte en zoetste smaak verkrijgt, die op een wonderlijke wijze de wijn ondersteunt.
Dit is de basis van drinkbaar goud: dit is de echte mirre, die wij terecht aan onze Christus, onze verlosser en redder, moeten aanbieden. Deze olie bewaar ik zorgvuldig voor verschillende toepassingen in een glazen vat, en zo heb ik de eerste olie die we filosofische olie noemen.
TWEEDE OLIE
Zwavel levend 10 pond
Tartaar 10 pond
Zoutsteen 5 pond
Verfijnd zilver 3 pond
Ammoniumzout 5 pond
Dit mengsel moet worden gemalen, gezeefd en op dezelfde manier behandeld worden als de eerste olie. Dit is de olie die de ware filosofen noemen, want met uitzondering van dit vuur hebben wij geen ander vuur gevonden dat werkt op onze aarde, dat is op goud. Dit is werkelijk elementair vuur en met deze olie worden op geen enkele manier medicijnen bereid om voor ons menselijke lichaam te gebruiken, maar voor het genezen van gebreken van metalen en edelstenen: deze olie bewaar ik eveneens in een goed afgesloten glazen vat voor gebruik.
Met deze twee oliën die ik al verkregen heb, ga ik als volgt te werk: ik neem van elke olie drie pond en meng ze samen in een grote glazen vaas, met grote voorzichtigheid zodat ze niet overkoken: want waar ze met elkaar in contact komen, ontbranden ze onmiddellijk, waardoor er een groot en hevig kokend geheel ontstaat, met verlies als hier niet voorzichtig mee omgegaan wordt. Daarom plaats ik die vaas waarin ik deze twee wil combineren in een waterbad en voeg geleidelijk de laatste olie toe. Zo kan ik gemakkelijk deze hevigste uitbarstingen beheersen, en tot slot gedurende 20 dagen in een bad laten circuleren 20, zodat ze goed versmelten: dat wordt het door de filosofen metalensperma genoemd (zie noot).
Neem voor de vervolgstap:
wit zout 3 pond
vitriool 3 pond
cinnaber 1 pond
groen koper 1 pond
Zeef en meng dit mengsel en maak een sterk zuur: voor deze hoeveelheid zuur heb ik meer dan twintig pond nodig.
STERK ZUUR Neem 5 pond van dit sterke zuur en voeg er 3 pond gewoon zout aan toe.
KONINGSWATER
Vervolgens wordt dit sterke zuur gedestilleerd met een alembiek. Dit water noemen wij KONINGSWATER. Neem hiervan twintig pond.
Neem vervolgens 5 pond zuiver goud en 15 pond levend zilver (= kwikzilver), drie keer zoveel als het goud en maak er een amalgaam van. Verdeel dit amalgaan in vier gelijke delen en doe deze delen in vier verschillende glazen vaten, daarna wordt onmiddellijk gewoon sterk water toegevoegd en geen koningswater. Het mengsel begint te sudderen, en zo wordt het levend zilver opgelost en van het goud gescheiden. Het gezuiverde goud blijft als een kalk op de bodem van de vaten achter. Het water waarin het levend zilver is opgelost, wordt gedecanteerd in een ander vat, dat voor edelstenen of andere doeleinden wordt bewaard: voor ons werk zal het verder niet nuttig zijn. Er blijft een kalk van goud op de bodem over, die met helder gewoon water wordt gewassen en dan gedroogd. Doe het gedroogde resultaat vervolgens opnieuw in dezelfde vaas als daarvoor, waaraan drie pond koningswater is toegevoegd. Het goud lost makkelijk op in het koningswater, dat een zeer roodachtig kleur krijgt. Doe deze vloeistof in een cucurbit en distilleer langzaam op een vuur, totdat het goud overblijft, alsof het vloeibare boter was.
Sluit snel de opening van het vat af en zet het in een bad, zodat het 21 dagen kan refluxen. Omdat elk metaal van nature minder volmaakt is dan goud, zal door ons heilige elixer, dat ik met Gods genade ten behoeve van Uw Edele en uw Staat beoog te voltooien, tot de volmaakte status kunnen komen. Dat wil zeggen om in zuiver goud te kunnen veranderen en te transmuteren! Er wordt gestreefd naar een hogere volmaaktheid en aangezien zilver onder de onvolmaaktere metalen het meest volmaakte is en volledig bij de volmaaktheid aansluit, neem ik daarom gewoon zilver om het in ons werk als gist toe te voegen: neem 10 pond zilver en los dit op in gewoon salpeterzuur tot een smaragdgroene oplossing: zodra dit opgelost is, wordt het behandeld als bij goud, dat wil zeggen distilleren middels een alembiek totdat bijna al het water is verdwenen. Het restant lijkt op olijfolie, maar wel volledig groen. Vervolgens wordt de alembiek afgesloten en weggezet om 21 dagen in het bad te refluxen zoals bij goud. Deze twee fluxen en de fluxen van de eerdere oliën gebeuren samen en tegelijkertijd.
Maagdelijke melk of menstruatiewater.
Terwijl de fluxen plaatsvinden, is er tijd om dit water, dat de filosofen verborgen hielden en dat ze verschillende namen gaven, zoals maagdelijke melk of menstruatiewater, maar vaker mercuriwater. Dit is de sleutel tot onze gehele filosofie, wie dit niet bezit heeft geen toegang tot de schatten van de natuur.
Het wordt gemaakt volgens het volgende recept:
levend zilver (= kwik) 3 pond
tin 3 pond
lood 3 pond
Maak hiervan een amalgaam op de manier zoals hierboven bij goud en aan het amalgaam voeg ik toe:
gezuiverd levend zilver 5 pond
gezuiverde zwavel 8 pond
Arseen (gezuiverd) 12 ons
Orpiment (gezuiverd) 12 ons
Ammoniumchloride (gezuiverd) 12 ons
Maal ik het tegelijk zo zorgvuldig mogelijk in een molen of in een vijzel van porfier tot een papperig zachte massa, verdeel dit in twee of meer delen en destilleer de vloeistof eruit met behulp van een glazen retort of met een alembiek. Het werkt sneller en beter via een retort. Breek de retort want anders is het materiaal onbereikbaar en verzamel het zorgvuldig.
Opnieuw malen en stampen totdat het opnieuw poeder wordt. Dan weer water toevoegen en af destilleren en product verzamelen. Herhaal dit zo vaak totdat de opbrengst 10 gelijkwaardige ponden bedraagt. Het verzamelde water kan gebruikt worden voor refluxen van porties en het refluxen van dit water kan gelijktijdig met andere dingen plaatsvinden om tijd te sparen. Nadat het refluxen met water voltooid is, zal het roodachtig kleuren. Het is niet in woorden uit te drukken, maar de kracht ervan is wonderbaarlijk en kan voor veel zaken gebruikt worden, vooral voor het maken van edelstenen.
Nadat alles hierboven heeft gerefluxt. In de naam van de Allerhoogste God neem eerst de flux van goud, waaraan gerefluxt zilver wordt toegevoegd, aan dit mengsel wordt vervolgens 10 pond kwik toegevoegd, onder goed roeren. Na goed mengen opnieuw refluxen gedurende 21 dagen, daarna wordt het vat geopend en verhoogt men het vuur drie opeenvolgende dagen, zodat ze goed mengen en in de goede verhoudingen een verbinding vormen. Dit is een onverbrekelijk natuurkundig huwelijk!
Goede God bewaar ons, dat we dit heilig huwelijk van U mogen vieren. Over dit natuurlijke huwelijk en goddelijke verbintenis hebben talloze mensen geschreven en als ze het begrepen, zie ik niet, maar ik weet dat op zijn minst enkelen het hebben begrepen. Hier wordt voor het eerst de Steen der Wijzen gevormd.
Hier stopt de Natuur en nu begint de Kunst.
Voor deze handelingen heb ik twee glazen vaasjes paraat, die oplossingen worden genoemd, en ik neem deze eervolle steen en verdeel hem voorzichtig, en neem er 4 ons van, en doe ze in het genoemde vaasje waaraan ik 16 ons filosofische olie of sperma toevoeg, en zet dit boven warme assen voor drie aaneengesloten uren, als ik wil kan ik zo meerdere vaasjes bereiden, zolang ik van alles de volgorde maar aanhoud. Hier is het wonderbaarlijke geheim van de natuur te zien, want het goud wordt van zijn lichaam beroofd en lost zich op in levend zilver, dat zo schittert als een ster waarvan onze ogen de glans niet verdragen als we het te lang willen bekijken, dan volgt onmiddellijk het levend zilver van dat zilver zelf dat alleen naast de fermentplaats is gezet, dit levend zilver zal schitteren met niet minder glans, behalve dat die bliksem lichtbleek zal zijn, terwijl het andere schittert, zeker een aangename vertoning, de strijd van deze zal zeer aangenaam zijn om te zien, maar ik beken dat niemand dit kan aanschouwen zonder ten volle te huiveren.
Heer God, heilig en glorieus voor altijd, moge V. S. R. M. waardig achten dit grote MYSTERIE VAN GOD te aanschouwen.
Om mijn leven op zijn minst tot dat tijdstip te verlengen wanneer ik dit mysterie nederig kan openbaren tot glorie van de heilige naam V. S. R. M., amen. Deze verduistering van onze natuur zal ongeveer vier uur duren, uiteindelijk verenigen ze zich tot één lichaam en verbergen zich in hun as, zoals de enige en goddelijke Feniks. Nadat dit voltooid is, breng ik mijn heilige vaasjes over naar een stinkende en geheel onwaardige plaats, tenzij zeker het mysterie van het vuur verborgen blijft, dat wil zeggen in warme paardenmest en daar 21 dagen verblijven, waarna ik niet betwijfel dat ik dit goddelijke materiaal, zwartst en van de allerminst bevallige aanblik, zal vinden. Toch wanhoop ik niet, want ik weet dat er in dit zwarte een oneindige hoeveelheid schaamte verborgen ligt. Vandaar breng ik dezelfde heilige vaasjes naar een bad voor eveneens 21 dagen; ondertussen worden ze spierwit en zeer helder en uiteindelijk verplaats ik dezelfde vaatjes naar de oven van weerkaatsing zodat het daar 21 dagen kan circuleren en herleven en zal veranderen in een zeer schitterende glans, maar nu moet men zeer opletten zodat de warmte voor drie opeenvolgende dagen gematigd is, daarna zal ik een intensere vlam opwekken. Uiteindelijk moet het vuur zo versterkt worden dat het smeltvuur is, maar niet van koper of ijzer, in dit opzicht dus voorzichtig zijn.
Ons eeuwig martelende, goddelijk ELXIR zal schitteren, en zo wordt de genade van GOD vervuld, wanneer de vaten zeer voorzichtig gebroken zijn vanwege het ELIXIR, en in ivoorkistjes bewaard moeten worden zoals het hoort, alsof het een uiterst kostbaar, rijk en geheel goddelijk goed is dat de HEER GOD uit zijn heilige geest schenkt aan V. S. R. M. zodat het gebruikt wordt tot glorie en eer van zijn goddelijke majesteit. Hoe dit godsgeschenk gebruikt moet worden, en hoe het vermenigvuldigd kan worden, zal V. S. R. M., met meer toelichting indien nodig, geschikter weten en ik zal doen wat op mijn vermogen ligt. Bovendien bid ik dat V. S. R. M. deze schenking gunstig en welwillend ontvangt, en dat V. S. R. M., zoals ik beloofd heb, zonder enige twijfel zal weten dat ik mijn belofte nakom, en dat V. S. R. M. vriendelijk gezind mag zijn, zodat onze heilige en goddelijke onderneming zonder verstoring verloopt, want het mag op geen enkele wijze verstoord worden. Verder hoop ik door de genade van GOD dat van uw Zeer Edele en Meest Genadige Koninklijke Majesteit het goed verzorgd te zien.
_________________________________________________
Noot
The expression hermetically sealed comes from the alchemical procedure to make the Philosopher's Stone. This required a mixture of materials to be placed in a glass vessel which was sealed by melting and fusing the neck closed, a procedure known as the "Seal of Hermes". The vessel was then heated for 30–40 days” (ref. Principe, L.M. The Secrets of Alchemy. (2013) University of Chicago Press. p. 123).
