German, A.L.

Prof. dr. ir. Anton Leendert (Ton) German (1939-2026) was van 1974 tot 2000 lector en hoogleraar polymeerchemie en kunststoftechnologie aan de Technische Universiteit Eindhoven (TUE).
Ton German werd op 1 februari 1939 in Alphen aan den Rijn geboren als zoon van Isaäc Gerrit German (zie de Kwartierstaat). Na in 1957 aan het Rijks Lyceum te Steenwijk (Overijssel) het diploma HBS-B te hebben behaald, ging hij scheikundige technologie studeren in Eindhoven. Hij was de zesde student. In maart 1961 behaalde hij met lof het kandidaatsexamen en studeerde af in juli 1964, eveneens met lof, bij hoogleraar polymeerchemie prof. dr. Derk Heikens. In datzelfde jaar werd hem de Unilever Chemie-prijs toegekend. Polymeeronderzoek in Eindhoven ging het vervolg van zijn academische carrière bepalen.
Na zijn afstuderen maakte German als wetenschappelijk (hoofd) medewerker deel uit bij de sectie kunststoffentechnologie van de TUE en werkte hij aan een promotieonderzoek bij prof. Heikens. Die had copolymerisatie als nieuw onderzoeksgebied gekozen. Op 1 december 1970 promoveerde German op het proefschrift ‘The copolymerization of ethylene and vinylacetate at low pressure: determination of the kinetics by sequential sampling’. Het proefschrift is te downloaden van de TUE repository. De resultaten werden ook gepubliceerd in Journal of Polymer Science Part A-1: Polymer Chemistry, (9, 1971, 2225). Het onderzoek leverde een belangrijke bijdrage om de copolymerisatie van monomeren met verschillende reactiviteit te beheersen. Het chemisch-kinetisch onderzoek werd gesteund door gaschromatografische analyse van de monomeren. Prof. dr. G. Challa noemde dit ‘Controle van de composition drift’ in zijn hoofdstuk (p. 233) over polymeren in de Geschiedenis van de scheikunde in Nederland 3.
Na de promotie was hij van 1971 tot 1972 in Houston als visiting associate professor of chemistry aan het Baylor College of Medicine van het Texas Medical Center. Teruggekeerd in Nederland werd hij bij koninklijk besluit van 20 december 1974 benoemd tot lector om onderwijs te geven in de kunststoffentechnologie (zie de aankondiging in het weekblad th berichten van 24 januari 1975). In 1980 werd hij hoogleraar.
Zijn onderzoekbelangstelling richtte zich verder op emulsiepolymerisatie, microstructuur van copolymeren en polymere katalyse. Emulsiepolymerisatie is een complex proces met een heterogeen reactiesysteem bestaande uit drie verschillende fasen: de waterige fase, een colloïdale dispersie van polymeerdeeltjes en een monomeeremulsie (illustratie uit de Engelstalige Wikipedia). De producten vinden onder meer toepassing in verf en coatings.
Daarnaast werd de kinetiek van radicaalpolymerisatiereacties onderzocht met als doel het maken van een radicaalpolymerisatiesysteem waarmee bij lagere temperatuur niet alleen de ketenlengte maar ook de tacticiteit van de polymeren kan worden gecontroleerd.
In 1985 kwam dr. A.M. (Alex) van Herk zijn groep versterken. Samen schreven ze het boek ‘Polymeerchemie: dictaat’, in 1995 uitgegeven door de TUE (opgenomen in WorldCat). De naam van zijn groep werd aangepast in Polymeerchemie en Coatingstechnologie. De groep had tevens een goed oog voor analysetechnieken zoals het toepassen van gradiënt-elutie HPLC om polymeren door scheiding in fracties beter te kunnen karakteriseren. En kreeg het acroniem GPEC: Gradiënt Polymeer Elutie Chromatografie.
German was een periode voorzitter van de SON-werkgemeenschap macromoleculen. In die hoedanigheid schreef hij in het januarinummer 1988 van het Chemisch Magazine het artikel ‘Macromoleculen: Op de bres voor fundamentele kennis’ (zie TUE repository). Hij pleitte voor het handhaven van fundamenteel onderzoek op het gebied van polymeren toen dat aan de universiteiten naar meer toepassingsgericht onderzoek verschoof.
In 1988 richtte hij samen met zijn medewerker J.L.M. (Jos) van der Loos de Stichting Emulsie Polymerisatie op. Vanaf 1990 verschenen de publicaties van beiden over ‘Emulsion polymerization of butadiene’ met de op 8 juni 1990 op dit onderzoek gepromoveerde Pierre Weerts als eerste auteur. De stichting ondersteunde precompetitief onderzoek op het gebied van emulsiepolymerisatie. Er was een samenwerking met zo’n 15-20 bedrijven (waaronder AkzoNobel en DSM) die gevraagd werden waar de problemen lagen zodat daar op de universiteit gericht onderzoek naar kon worden gedaan.
In 1999 werd in Eindhoven het symposium ‘40 Jaar Polymeren in Eindhoven’ gehouden. Het onderzoeksgebied dat in 1959 klein was begonnen met een polymeergroepje van zo’n zes medewerkers onder leiding van prof. Heikens. Het polymeeronderzoek groeide aanzienlijk en in 1997 ontstond het Dutch Polymer Institute onder leiding van prof. dr. Piet Lemstra. German maakte bijna de gehele periode van 40 jaar polymeeronderzoek in Eindhoven mee en dat was aanleiding voor een interview met het universiteitsblad Cursor, dat in januari 2000 verscheen met de titel ‘Polymeriseren met oog voor de praktijk’ (zie onderkant van de pdf). Hij eindigde met zijn in 1988 in het Chemisch Magazine gehouden pleidooi: ‘Het is belangrijk om de balans tussen fundamenteel en toepassingsgericht onderzoek in de gaten te houden’.
In 2000 ging German met emeritaat maar bleef betrokken bij de Stichting Emulsie Polymerisatie, waar de in 2001 tot hoogleraar benoemde Alex van Herk de trekker werd. Hij werd aan de TUE opgevolgd door de in 2000 benoemde, van DSM Research in Geleen overgekomen, prof. dr. C.E. Koning. German was met Michael Buback medeorganisator van het in 2001 in Il Ciocco (Lucca), Toscane, georganiseerde en door IUPAC gesponsorde symposium ‘Free-Radical Polymerization: Kinetics and Mechanism’. Ze waren de editors van het bij uitgeverij Wiley in 2002 verschenen boek.
German begeleidde nog enkele van zijn meer dan 40 promovendi waarvan de laatste in 2004 promoveerde. Op de website researchgate worden 236 publicaties met zijn naam vermeld. De laatste uit 2008 is het hoofdstuk ‘Materials Science and Technology’ in het boek met de voor hem toepasselijke titel ‘Synthesis of Polymers’. Dat had hij gedurende zijn gehele carrière gedaan.
Op het persoonlijk vlak was Anton German in juni 1963 in Eindhoven getrouwd met Ria Stoffels. Het paar werd ouder van twee kinderen. German overleed op 20 januari 2026 in Eindhoven, kort voordat hij 87 jaar zou worden. Zijn vrouw Ria was eerder overleden. Het overlijdensbericht werd gepubliceerd in NRC van 27 januari 2026.
__________________________________________________________________
Datum 4-2-2026