Prof. dr. Leendert (Leo) de Galan (1937-2014) was van 1972 lector en van 1982 tot 1987 hoogleraar analytische chemie aan de Technische Universiteit Delft en daarna tot 2000 groepsleider Physical and Analytical Sciences bij Unilever Research Laboratorium in Vlaardingen.- Leo de Galan werd op 10 oktober 1937 geboren in Koog aan de Zaan. Na het behalen van het gymnasiumdiploma ging hij in 1955 wiskunde en natuurwetenschappen studeren aan de Universiteit van Amsterdam. In 1961 studeerde hij met lof af als fysisch chemicus. Er volgde een promotieonderzoek naar het verblijf van atomen in een elektrische boogontlading. Hij promoveerde op 19 mei 1965 op het proefschrift ‘Particle distribution in the d.c. carbon arc’ bij prof. dr. W.B.C. van Tongeren. De gegevens zijn opgenomen in het Album Academicum van de universiteit.
- Na de promotie werkte hij als postdoc bij professor James Winefordner in het Department of Chemistry, University of Florida waar hij kennis opdeed over vlamspectrometrie en samen met Winefordner daarover publiceerde. In het Chemisch Weekblad van 1968 (nr. 29, p. 11-19) verscheen een overzicht van de stand van zaken van deze techniek.
- In 1967 verhuisde hij naar Delft en werd wetenschappelijk medewerker in het laboratorium voor instrumentele analyse van de Technische Hogeschool, gevestigd in een nieuw laboratorium aan de Jaffalaan. De klassieke natchemische analyse van titratie en gravimetrie diende te worden vervangen door instrumentele analyse. In 1969 publiceerde hij het boek ‘Analytische Spectometrie’, dat twee jaar later in een Engelse vertaling verscheen bij uitgeverij Adam Hilger in Londen. Zowel de atoomspectrometrie als de molecuulspectrometrie worden erin behandeld. Al de publicaties van De Galan in boekvorm zijn opgenomen in WorldCat.
- Na het emeritaat van prof. dr. P. Karsten en het vertrek van lector dr. Auke Dijkstra naar Utrecht werd hij in 1972 benoemd tot lector anaytische chemie en hield op 22 april de openbare les ‘Universitijd’. Hij richtte zich primair op de atomaire absorptie- en emissiespectrometrie. Hij publiceerde in de jaren zeventig samen met zijn medewerkers met enige regelmaat in het Chemisch Weekblad over de ontwikkelingen van deze technieken. En maakte tevens een overzicht van in Nederland verkrijgbare atomaire absorptiespectrometers. Daarnaast werd onderzoek op het gebied van de hogedruk vloeistofchromatografie (HPLC) begonnen. Zo werden onder meer computerprogramma’s ontworpen voor de optimalisering van de mobiele fase. In 1982 volgde de benoeming tot hoogleraar. Proefschriften van zijn promovendi zijn te downloaden van de TU Delft Repository. Twee van hen op het gebied van chromatografie - R. Tijssen promoveerde in 1979 en P.J. Schoenmakers in 1981 - werden later hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam.
- Naast onderwijs en onderzoek vervulde De Galan enkele bestuursfuncties. Hij was in de jaren zeventig voorzitter van de werkgroep atoomspectrochemie en voorzitter van de analytische sectie van de KNCV. En in de jaren tachtig decaan van de faculteit scheikunde van de TU Delft. De bestuurservaring gecombineerd met inhoudelijke kennis zorgde voor de overgang naar het bedrijfsleven.
- Bij zijn afscheid van de TU Delft hield hij op 16 december 1987 een rede met als titel ‘Midlife Analysis’. Hij keek daarin terug op zijn jaren in de analytische chemie met het accent op de atoomspectroscopie en vloeistofchromografie. Om te eindigen met een voorval in het onderzoek aan inductief gekoppeld plasma (ICP). Waarbij een eigenwijze student zijn advies niet opvolgde en toch resultaat boekte: ‘Een hoogleraar die het aflegt tegen zijn studenten kan beter naar een andere betrekking omzien’. Die andere betrekking werd Unilever Research Laboratorium. De afscheidsrede is te downloaden van de TU Delft Repository. Hij werd niet opgevolgd. Zoals op andere universiteiten raakte de analytische chemie als zelfstandig vakgebied in de verdrukking in de loop van de jaren tachtig.
- Als manager bij Unilever Research Laboratorium bleef hij zijn stem laten horen in de ontwikkeling van de chemische Industriële en universitaire laboratoria waar de budgetten onder druk kwamen te staan. In het Chemisch Magazine van april 1990 verscheen het artikel ‘Analytische Chemie & industriële research’ (p. 181-183) met zijn zienswijze op de verhouding tot het universitair onderzoek. Hij maakte in 1993 ook deel uit van een onderwijsvisitatiecommissie die de scheikundeopleidingen in Nederland moest beoordelen, omdat hij vond dat grote industriële laboratoria een verplichting hebben in opleidingen die voorzien in een belangrijk deel van hun personeel.
- De Galan leverde na zijn pensionering in 2000 een bijdrage aan de chemiehistorie. Hij schreef het hoofdstuk ‘De instrumentele omwenteling: analytische chemie’ (klik hier voor het pdf-bestand) in de geschiedens van de scheikunde in Nederland tot in de jaren tachtig. Een geschiedenis waarin hijzelf een belangrijke rol heeft gespeeld. Op een bijeenkomst over de ‘Opkomst van de instrumentele chemische analyse’ in 2011 in Gent sprak hij over de atoomspectroscopie (klik hier voor het pdf-bestand).
- Leo de Galan overleed op 77-jarige leeftijd op 19 november 2014 in Schiedam. Het overlijdensbericht namens de familie is online beschikbaar. In het tijdschrift Spectrochimica Acta Part B [110 (2015) 134–135], waarvan De Galan in de periode 1976-1991 lid was van het Editorial Advisory Board, schreef oud-medewerkster Greet de Loos-Vollebregt het ‘Obituary: Leo de Galan (1937–2014)’. Hij is opgenomen in de Chemistry Tree met verwijzingen naar 157 publicaties tussen 1965 en 1991.
______________________________________________________________________________
Datum 6-2-2025
